<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">Cāritta-niddesa</p>

<p rend="hangnum" n="100"><hi rend="paranum">100</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attā <pb ed="M" n="0.0213" /> hi attano nātho,</p>

<p rend="gatha2">Ko hi nātho paro siyā;</p>

<p rend="gatha3">Attanā hi sudantena,</p>

<p rend="gathalast">Nāthaṃ labhati dullabhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="101"><hi rend="paranum">101</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attānañce <pb ed="M" n="0.0214" /> piyaṃ jaññā,</p>

<p rend="gatha2">Rakkheyya naṃ surakkhitaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Tiṇṇamaññataraṃ yāmaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Paṭijaggeyya paṇḍito.</p>

<p rend="hangnum" n="102"><hi rend="paranum">102</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attanā <pb ed="M" n="0.0216" /> kurute lakkhiṃ,</p>

<p rend="gatha2">A-lakkhiṃ kurutettanā;</p>

<p rend="gatha3">Na hi lakkhiṃ a-lakkhiṃ vā,</p>

<p rend="gathalast">Añño aññassa kārako.</p>

<p rend="hangnum" n="103"><hi rend="paranum">103</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="M" n="0.0218" /> pīḷitā atta-dukkhena dhīrā,</p>

<p rend="gatha2">Sukhapphalaṃ kammaṃ pariccajanti;</p>

<p rend="gatha3">Sammohitāvāpi sukhena mattā,</p>

<p rend="gathalast">Na pāpa-kammañca samācaranti.</p>

<p rend="hangnum" n="104"><hi rend="paranum">104</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yo <pb ed="M" n="0.0219" /> neva nindaṃ nappasaṃsaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Ādiyati garahaṃ nopi pūjaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Sirīca lakkhīca apeti tamhā,</p>

<p rend="gathalast">Āpo suvuṭṭhīva yathā thalamhā.</p>

<p rend="hangnum" n="105"><hi rend="paranum">105</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sādhu <pb ed="M" n="0.0221" /> dhammaruci rājā,</p>

<p rend="gatha2">Sādhu paññāṇavā naro;</p>

<p rend="gatha3">Sādhu mittānama-ddubbho,</p>

<p rend="gathalast">Pāpassa a-karaṃ sukhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="106"><hi rend="paranum">106</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kalyāṇakārī <pb ed="M" n="0.0222" /> kalyāṇaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Pāpakārī ca pāpakaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Yādisaṃ vapatte bījaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Tādisaṃ vahate phalaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="107"><hi rend="paranum">107</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Jīvaṃ <pb ed="M" n="0.0224" /> paññāya rakkheyya,</p>

<p rend="gatha2">Dhanaṃ kammena rakkhaye;</p>

<p rend="gatha3">Evaṃ hyarogo sukhito,</p>

<p rend="gathalast">Porāṇaka-vaco idaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="108"><hi rend="paranum">108</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Anupubbena <pb ed="M" n="0.0226" /> medhāvī,</p>

<p rend="gatha2">Thokaṃ thokaṃ khaṇe khaṇe;</p>

<p rend="gatha3">Kammāro rajatasseva,</p>

<p rend="gathalast">Niddame malamattano.</p>

<p rend="hangnum" n="109"><hi rend="paranum">109</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vācānurakkhī <pb ed="M" n="0.0228" /> manasā susaṃvuto,</p>

<p rend="gatha2">Kāyena ca nākusalaṃ kayirā;</p>

<p rend="gatha3">Etetayo kammapathevisodhaye,</p>

<p rend="gathalast">Ārādhaye maggamisi-ppaveditaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="110"><hi rend="paranum">110</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> A-sante <pb ed="M" n="0.0230" /> nopaseveyya,</p>

<p rend="gatha2">Sante seveyya paṇḍito;</p>

<p rend="gatha3">A-santo nirayaṃ yanti,</p>

<p rend="gathalast">Santo pāpenti suggatiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="111"><hi rend="paranum">111</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> A-karontopi <pb ed="M" n="0.0232" /> ce pāpaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Karontaṃ mupasevati;</p>

<p rend="gatha3">Saṅkiyo hoti pāpasmiṃ,</p>

<p rend="gathalast">A-vaṇṇo cassa rūhati.</p>

<p rend="hangnum" n="112"><hi rend="paranum">112</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saṅghāgato <pb ed="M" n="0.0233" /> aniṭṭhehi,</p>

<p rend="gatha2">Ambopi madhurapphalo;</p>

<p rend="gatha3">Tittapubbova pā eva,</p>

<p rend="gathalast">Manusso tu sa-jīvako.</p>

<p rend="hangnum" n="113"><hi rend="paranum">113</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nihīna-sevito <pb ed="M" n="0.0234" /> poso,</p>

<p rend="gatha2">Nihīyati ca sabbadā;</p>

<p rend="gatha3">Kadāci na ca hāyetha,</p>

<p rend="gathalast">Tulyasevīpi attanā.</p>

<p rend="hangnum" n="114"><hi rend="paranum">114</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vaṇṇa-gandha-rasopeto <pb ed="M" n="0.0237" />,</p>

<p rend="gatha2">Amboyaṃ ahuvā pure;</p>

<p rend="gatha3">Tameva pūjaṃ labhamāno;</p>

<p rend="gathalast">Kenambo kaṭukapphalo.</p>

<p rend="hangnum" n="115"><hi rend="paranum">115</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pucimanda-parivāro <pb ed="M" n="0.0238" />,</p>

<p rend="gatha2">Ambo te dadhivāhana;</p>

<p rend="gatha3">Mūlaṃ mūlena saṃsaṭṭhaṃ,</p>

<p rend="gatha3">Sākhā sākhaṃ nisevare;</p>

<p rend="gatha2">Asātta-sannivāsena,</p>

<p rend="gathalast">Tenambo kaṭukapphalo.</p>

<p rend="hangnum" n="116"><hi rend="paranum">116</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāmokkha-bhajanaṃ <pb ed="M" n="0.0240" /> khippaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Attha-kāmo su-vuḍḍhiyaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Bhaje uttari attanā,</p>

<p rend="gathalast">Tasmā udeti paṇḍito.</p>

<p rend="hangnum" n="117"><hi rend="paranum">117</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kāco <pb ed="M" n="0.0241" /> kañcana-saṃsaggā,</p>

<p rend="gatha2">Dhatte māra-katiṃ jutiṃ;</p>

<p rend="gatha3">Tathā saṃsannidhānena,</p>

<p rend="gathalast">Mūḷho yāti pavīṇataṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="118"><hi rend="paranum">118</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kīṭopi <pb ed="M" n="0.0243" /> sumano-saṅgā,</p>

<p rend="gatha2">Ārohati sataṃ siro;</p>

<p rend="gatha3">Asmāpi yāti devatvaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Mahabbhi suppatiṭṭhito.</p>

<p rend="hangnum" n="119"><hi rend="paranum">119</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sabbhireva <pb ed="M" n="0.0245" /> samāsetha,</p>

<p rend="gatha2">Sabbhi kubbetha sandhavaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Sataṃ saddhammamaññāya,</p>

<p rend="gathalast">Paññaṃ labhati nāññato.</p>

<p rend="hangnum" n="120"><hi rend="paranum">120</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sabbhireva <pb ed="M" n="0.0246" /> samāsetha,</p>

<p rend="gatha2">Sabbhi kubbetha sandhavaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Sataṃ saddhammamaññāya,</p>

<p rend="gathalast">Sabba-dukkhā pamuccatti.</p>

<p rend="hangnum" n="121"><hi rend="paranum">121</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sakiṃdeva <pb ed="M" n="0.0247" /> kulaputta,</p>

<p rend="gatha2">Sabbhi hoti samāgamo;</p>

<p rend="gatha3">Sā naṃ saṅgati pāleti,</p>

<p rend="gathalast">Nāsabbhi bahu saṅgamo.</p>

<p rend="hangnum" n="122"><hi rend="paranum">122</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Seyyo <pb ed="M" n="0.0249" /> a-mitto medhāvī,</p>

<p rend="gathalast">Yañce bālānukampako.</p>

<p rend="hangnum" n="123"><hi rend="paranum">123</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sīlavantaṃ <pb ed="M" n="0.0250" /> paññavantaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Divā nissaya-dāyakaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Bahussutaṃ gavesanto,</p>

<p rend="gathalast">Bhajeyya attha-māmako.</p>

<p rend="hangnum" n="124"><hi rend="paranum">124</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāpa-mitte <pb ed="M" n="0.0251" /> vivajjetvā,</p>

<p rend="gatha2">Bhajeyyuttama-puggalaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Ovāde cassa tiṭṭheyya,</p>

<p rend="gathalast">Patthento a-calaṃ sukhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="125"><hi rend="paranum">125</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="M" n="0.0253" /> bhaje pāpake mitte,</p>

<p rend="gatha2">Na bhaje purisādhame;</p>

<p rend="gatha3">Bhajetha mittte kalyāṇe,</p>

<p rend="gathalast">Bhajetha purisuttame.</p>

<p rend="hangnum" n="126"><hi rend="paranum">126</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Anavajjaṃ <pb ed="M" n="0.0254" /> mukhamboja,</p>

<p rend="gatha2">Manavajjā ca bhāratī;</p>

<p rend="gatha3">Alaṅkatāva sobhante,</p>

<p rend="gathalast">Kiṃsu te niralaṅkatā.</p>

<p rend="hangnum" n="127"><hi rend="paranum">127</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="M" n="0.0256" /> hi vaṇṇena sampannā,</p>

<p rend="gatha2">Mañjukā piya-dassinā;</p>

<p rend="gatha3">Kharā vācā piyā hoti,</p>

<p rend="gathalast">Asmiṃ loke paramhi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="128"><hi rend="paranum">128</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nanu <pb ed="M" n="0.0257" /> passasimaṃ kāḷiṃ,</p>

<p rend="gatha2">Dubbaṇṇaṃ tilakāhataṃ;</p>

<p rend="gatha3">Kolilaṃ saṇha-vācena,</p>

<p rend="gathalast">Bahūnaṃ pāṇinaṃ piyaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="129"><hi rend="paranum">129</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tasmā <pb ed="M" n="0.0257" /> sakhila-vācāya,</p>

<p rend="gatha2">Manta-bhāṇī anuddhato;</p>

<p rend="gatha3">Atthaṃ dhammañca dīpeti,</p>

<p rend="gathalast">Madhuraṃ tassa bhāsitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="130"><hi rend="paranum">130</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tameva <pb ed="M" n="0.0260" /> vācaṃ bhāseyya,</p>

<p rend="gatha2">Yā sattānaṃ na tāpaye;</p>

<p rend="gatha3">Pare ca na vihiṃseyya,</p>

<p rend="gathalast">Sā ve vācā subhāsitā.</p>

<p rend="hangnum" n="131"><hi rend="paranum">131</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Piyaṃ <pb ed="M" n="0.0261" /> vācaṃva bhāseyya,</p>

<p rend="gatha2">Yā vācā paṭinanditā;</p>

<p rend="gatha3">Yaṃ anādāya pāpāni;</p>

<p rend="gathalast">Paresaṃ bhāsate piyaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="132"><hi rend="paranum">132</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saccaṃ <pb ed="M" n="0.0262" /> ve amatā vācā,</p>

<p rend="gatha2">Esa dhammo sanantano;</p>

<p rend="gatha3">Sacce atthe ca dhamme ca,</p>

<p rend="gathalast">Āhu santo patiṭṭhitā.</p>

<p rend="hangnum" n="133"><hi rend="paranum">133</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Subhāsitañca <pb ed="M" n="0.0264" /> dhammañca,</p>

<p rend="gatha2">Piyañca saccameva ca;</p>

<p rend="gatha3">Catu-aṅgehi sampannaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Vācaṃ bhāseyya paṇḍito.</p>

<p rend="hangnum" n="134"><hi rend="paranum">134</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Manāpameva <pb ed="M" n="0.0265" /> bhāseyya,</p>

<p rend="gatha2">Nāmanāpaṃ kudācanaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Manāpaṃ bhāsamānassa,</p>

<p rend="gathalast">Siddhaṃ piyosadhaṃ bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="135"><hi rend="paranum">135</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yaṃ <pb ed="M" n="0.0266" /> vadeyya taṃ kareyya,</p>

<p rend="gatha2">Yaṃ na vade na taṃ kare;</p>

<p rend="gatha3">A-karontaṃ bhāsamānaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Parijānanti paṇḍitā.</p>

<p rend="hangnum" n="136"><hi rend="paranum">136</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rahovādaṃ <pb ed="M" n="0.0268" /> na bhāseyya,</p>

<p rend="gatha2">Na sammukhā khiṇaṃ bhaṇe;</p>

<p rend="gatha3">A-taramānova bhaṇeyya,</p>

<p rend="gathalast">Taramānova no bhaṇe.</p>

<p rend="hangnum" n="137"><hi rend="paranum">137</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Māvoca <pb ed="M" n="0.0269" /> pharusaṃ kiñci,</p>

<p rend="gatha2">Vuttā paṭivadeyyuṃ taṃ;</p>

<p rend="gatha3">Dukkhā hi sārambhakathā,</p>

<p rend="gathalast">Paṭidaṇḍā phuseyyuṃ taṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="138"><hi rend="paranum">138</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saka-yuttaṃ <pb ed="M" n="0.0270" /> kare kammaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Saka-yuttaṃ vaciṃ bhaṇe;</p>

<p rend="gatha3">A-yuttake dhanaṃ naṭṭhaṃ,</p>

<p rend="gathalast">A-yutte jīvitaṃ khaye.</p>

<p rend="hangnum" n="139"><hi rend="paranum">139</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ye <pb ed="M" n="0.0272" /> vuḍḍhamapacāyanti,</p>

<p rend="gatha2">Narā dhammassa dhakāvidā;</p>

<p rend="gatha3">Diṭṭhe dhammeva pāsaṃsā,</p>

<p rend="gathalast">Samparāye ca suggatiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="140"><hi rend="paranum">140</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Porī-kathaṃ-va <pb ed="M" n="0.0274" /> bhāseyya,</p>

<p rend="gatha2">Yuttā kathā hi pūrino;</p>

<p rend="gatha3">Bhāti-mattañca bhātāti,</p>

<p rend="gathalast">Pitu-mattaṃ pitā iti.</p>

<p rend="hangnum" n="141"><hi rend="paranum">141</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dānañca <pb ed="M" n="0.0275" /> piya-vajjañca,</p>

<p rend="gatha2">Attha-cariyā ca yā idha;</p>

<p rend="gatha3">Samānattatā dhammesa,</p>

<p rend="gathalast">Tattha tattha yathārahaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="142"><hi rend="paranum">142</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sakiṃ <pb ed="M" n="0.0277" /> vadanti rājāno,</p>

<p rend="gatha2">Sakiṃṃ samaṇa-brāhmaṇā;</p>

<p rend="gatha3">Sakiṃva purisā loke,</p>

<p rend="gathalast">Esadhammo sanantano.</p>

<p rend="hangnum" n="143"><hi rend="paranum">143</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Eka-vācaṃva <pb ed="M" n="0.0278" /> dvevācaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Bhaṇeyya anukampako;</p>

<p rend="gatha3">Taduttari na bhāseyya,</p>

<p rend="gathalast">Dāsovayyassa santike.</p>

<p rend="hangnum" n="144"><hi rend="paranum">144</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tasseva <pb ed="M" n="0.0279" /> tena pāpiyo,</p>

<p rend="gatha2">Yo kuddhaṃ paṭikujjhatti;</p>

<p rend="gatha3">Kuddhaṃ a-paṭikujjhanto,</p>

<p rend="gathalast">Saṅgāmaṃ jeti dujjayaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="145"><hi rend="paranum">145</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ubhinnamatthaṃ <pb ed="M" n="0.0281" /> carati,</p>

<p rend="gatha2">Attano ca parassa ca;</p>

<p rend="gatha3">Paraṃ saṃkupitaṃ ñatvā,</p>

<p rend="gathalast">Yo sato upasammati.</p>

<p rend="gatha1">Attānaṃ <pb ed="M" n="0.0282" /> rakkhanto paraṃ rakkhati,</p>

<p rend="gathalast">Paraṃ rakkhanto attānaṃ rakkhati.</p>

<p rend="hangnum" n="146"><hi rend="paranum">146</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sīla-samādhi-paññānaṃ <pb ed="M" n="0.0283" />,</p>

<p rend="gatha2">Khantī padhāna-kāraṇaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Sabbepi kusalā dhammā,</p>

<p rend="gathalast">Khantyāyattāva vaḍḍhare.</p>

<p rend="hangnum" n="147"><hi rend="paranum">147</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Khamā-khagga-karetassa <pb ed="M" n="0.0284" />,</p>

<p rend="gatha2">Dujjano kiṃ karissati;</p>

<p rend="gatha3">A-tiṇe patito vahni,</p>

<p rend="gathalast">Sayamevūpasammati.</p>

<p rend="hangnum" n="148"><hi rend="paranum">148</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sussusā <pb ed="M" n="0.0285" /> savaṇañceva,</p>

<p rend="gatha2">Gahaṇaṃ dhāraṇaṃ tathā;</p>

<p rend="gatha3">Uhāpohatthaviññāṇaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Tatva-ññāṇañcadhīguṇaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="149"><hi rend="paranum">149</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yassete <pb ed="M" n="0.0286" /> caturo dhammā,</p>

<p rend="gatha2">Atthi posesu paṇḍita;</p>

<p rend="gatha3">Saccaṃ dhammo dhīti cāgo,</p>

<p rend="gathalast">Diṭṭhaṃ so ativattati.</p>

<p rend="hangnum" n="150"><hi rend="paranum">150</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vejjo <pb ed="M" n="0.0288" /> purohito mantī,</p>

<p rend="gatha2">Vedaññotra catutthako;</p>

<p rend="gatha3">Pabhāta-kāle daṭṭhabbā,</p>

<p rend="gathalast">Niccaṃ sva-sīrimicchatā.</p>

<p rend="hangnum" n="151"><hi rend="paranum">151</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mittānaṃ <pb ed="M" n="0.0289" /> santikaṃ gacche,</p>

<p rend="gatha2">Kāle na rattiyaṃ kisaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Ce bahuṃ bhijje cinitvā,</p>

<p rend="gathalast">Taṃ mittesu samākare.</p>

<p rend="hangnum" n="152"><hi rend="paranum">152</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="M" n="0.0291" /> paresaṃ vilomāni,</p>

<p rend="gatha2">Na paresaṃ katākataṃ;</p>

<p rend="gatha3">Attanova avekkheyya,</p>

<p rend="gathalast">Katāni a-katāni ca.</p>

<p rend="hangnum" n="153"><hi rend="paranum">153</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Desa-jāti-pubbe-carā <pb ed="M" n="0.0293" />,</p>

<p rend="gatha2">Anu-carā jano kare;</p>

<p rend="gatha3">Paresaṃ vedhakaṃ māyaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Taṃ jānitvā sakhaṃ kare.</p>

<p rend="hangnum" n="154"><hi rend="paranum">154</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Parittaṃ <pb ed="M" n="0.0294" /> dārumāruyha,</p>

<p rend="gatha2">Yathā sīde mahaṇṇave;</p>

<p rend="gatha3">Evaṃ kusītamāgamma,</p>

<p rend="gatha2">Sādhu-jīvīpi sīdati;</p>

<p rend="gatha3">Tasmā taṃ parivajjeyya,</p>

<p rend="gathalast">Kusītaṃ hīna-vīriyaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="155"><hi rend="paranum">155</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Alasañca <pb ed="M" n="0.0296" /> pamādo ca,</p>

<p rend="gatha2">Anuṭṭhānaṃ a-saṃyamo;</p>

<p rend="gatha3">Niddā tandi ca te chidde,</p>

<p rend="gathalast">Sabbaso taṃ vivajjaye.</p>

<p rend="hangnum" n="156"><hi rend="paranum">156</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cajeyya <pb ed="M" n="0.0297" /> dummittaṃ bālaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Āsīvisaṃva māṇavo;</p>

<p rend="gatha3">Bhañjeyya pāpakaṃ kammaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Naḷāgāraṃva kuñjaro.</p>

<p rend="hangnum" n="157"><hi rend="paranum">157</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="M" n="0.0299" /> hi aññañña-cittānaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Itthīnaṃ purisāna vā;</p>

<p rend="gatha3">Nānāvīkatvā saṃsaggaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Tādisaṃ pica nāsmase.</p>

<p rend="hangnum" n="158"><hi rend="paranum">158</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nāsmase <pb ed="M" n="0.0300" /> kata-pāpamhi,</p>

<p rend="gatha2">Nāsmase alika-vādine;</p>

<p rend="gatha3">Nāsmate attatthapaññamhi,</p>

<p rend="gathalast">Atta-santepi nāsmate.</p>

<p rend="hangnum" n="159"><hi rend="paranum">159</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ghatāsanaṃ <pb ed="M" n="0.0301" /> kuñjaraṃ kaṇha-sappaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Muddhā-bhisittaṃ pamadā ca sabbā;</p>

<p rend="gatha3">Ete naro niccasato bhajetha,</p>

<p rend="gathalast">Tesaṃ have dubbidū sabba-bhāvo.</p>

<p rend="hangnum" n="160"><hi rend="paranum">160</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Itthīnaṃ <pb ed="M" n="0.0303" /> dujjanāna-ñca,</p>

<p rend="gatha2">Vissāso no-pa pajjate;</p>

<p rend="gatha3">Vise siṅgimhi nadiyaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Roge rāja-kulamhi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="161"><hi rend="paranum">161</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Itthi-dhutto <pb ed="M" n="0.0304" /> surā-dhutto,</p>

<p rend="gatha2">Akkha-dhutto ca yo naro;</p>

<p rend="gatha3">Laddhaṃ laddhaṃ vināseti,</p>

<p rend="gathalast">Taṃ parābhavato mukhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="162"><hi rend="paranum">162</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāpa-mitto <pb ed="M" n="0.0306" /> pāpa-sakho,</p>

<p rend="gatha2">Pāpa-ācāra gocaro;</p>

<p rend="gatha3">Asmā lokā paramhā ca,</p>

<p rend="gathalast">Ubhayā dhaṃsate naro.</p>

<p rend="hangnum" n="163"><hi rend="paranum">163</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Maccherena <pb ed="M" n="0.0307" /> yasaṃ hataṃ,</p>

<p rend="gatha2">Kuppanena guṇo hato;</p>

<p rend="gatha3">Kūṭena nassate saccaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Khuddena dhamma-rakkhanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="164"><hi rend="paranum">164</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Akkha-devī <pb ed="M" n="0.0309" /> dhanāni ca,</p>

<p rend="gatha2">Vināso hoti āpadā;</p>

<p rend="gatha3">Ṭhiti hatā pamādo ca,</p>

<p rend="gathalast">Dvijaṃ bhikkhuñca nassati.</p>

<p rend="hangnum" n="165"><hi rend="paranum">165</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pesuññena <pb ed="M" n="0.0310" /> kulaṃ hataṃ,</p>

<p rend="gatha2">Mānena hitamattano;</p>

<p rend="gatha3">Duccaritena mānuso,</p>

<p rend="gathalast">Daliddāyādaro hato.</p>

<p rend="hangnum" n="166"><hi rend="paranum">166</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> A-mānanā <pb ed="M" n="0.0312" /> yattha siyā,</p>

<p rend="gatha2">Santānaṃpi vimānanā;</p>

<p rend="gatha3">Hīna-sammānanāvāpi,</p>

<p rend="gathalast">Na tattha vasatiṃ vase.</p>

<p rend="hangnum" n="167"><hi rend="paranum">167</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yatthālaso <pb ed="M" n="0.0313" /> ca dakkho ca,</p>

<p rend="gatha2">Sūro bhīru ca pūjiyā;</p>

<p rend="gatha3">Na tattha santo vasanti,</p>

<p rend="gathalast">A-visesa-kare nare.</p>

<p rend="hangnum" n="168"><hi rend="paranum">168</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> No <pb ed="M" n="0.0315" /> ce assa sakā-buddhi,</p>

<p rend="gatha2">Vinayo vā su-sikkhito;</p>

<p rend="gatha3">Vane andha-mahiṃsova,</p>

<p rend="gathalast">Careyya bahuko jano.</p>

<p rend="hangnum" n="169"><hi rend="paranum">169</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Phalaṃ <pb ed="M" n="0.0316" /> ve kadaliṃ hanti,</p>

<p rend="gatha2">Phalaṃ veḷuṃ phalaṃ naḷaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Sakkāro kā-purisaṃ hanti,</p>

<p rend="gathalast">Gabbho assatariṃ yathā.</p>

<p rend="hangnum" n="170"><hi rend="paranum">170</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vajjañca vajjato ñatvā,</p>

<p rend="gatha2">A-vajjañca a-vajjato;</p>

<p rend="gatha3">Sammādiṭṭhi-samādānā,</p>

<p rend="gathalast">Sattā gacchantti suggatiṃ.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
